Fokada

İLETİŞİM

İletişimin tanımı:

İletişim salt psikolojinin konusu olmayıp; elektrik mühendisliğinden->bilgisayara->biyolojiye -> antropolojiden -> siyaset bilimine kadar önemlidir.
İletişim; bilgi üretme, aktarma ve anlandırma sürecidir. (pek çok etkinlik iletişim sayılabilir.)

Genel anlamda iletişimin gerçekleşmesi için iki sistem gerekir. Bunlar iki insani iki hayvan, iki makine yada bir insan bir makine, bir insan bir hayvan gibi.

Nitelikleri ne olursa olsun iki sistem arasındaki bilgi alışverişi "İLETİŞİM" dir.
Bilgi alışverişinin iki yönlü olması gerekir. Siberteknikte tek yönlü bilgi iletimine ENFORMASYON, karşılıklı bilgi alışverişine de KOMİNİKASYON denir.
Bunları göz önünde bulunduran insanların bütün konuşmaları iletişim değildir. Ana-babalar çocuklarına, amirler memurlarına emir verdikleri zaman burada iletişimden değil; enformasyondan söz etmiş oluruz.
Erformasyonlar bazen iletişime dönüşebilir. (Kiralık ev yazısında eğer ev sahibi ile yüzyüze gelirseniz, bu iletişimdir.) *Dökmen İletişim Çatışmaları-Empati)

İLETİŞİM TÜRLERİ

Psikolojide çeşitli iletişim türleri vardır. Bunların en yaygın olarak kullanılanları;

1- Kişi- içi iletişim ve çatışma
2- Kişiler arası iletişim ve çatışma
3- Örgüt- içi iletişim ve çatışma
4- Kitle iletişimi ve çatışma

1) Kişi- içi iletişim ve çatışma:
Bir insanın kendisiyle hesaplaşması, düşünmesi, iç gözlem yapması, rüya görerek kendi içinden mesaj alması bir iç iletişim olabilir. Burada iki kişi arasındaki iletişim değil; yalnızca kendi içindeki iletişimdir.

İnsanın çevresi ile kuracağı iletişim önce kendi içinde başlar. Kişiler arası iletişim sürecinde olan bir insan, kısa vadelerle hem bilgi kaynağı, hem de alıcı olmaktadır. Bilgi kaynağı olduğunda bilgi üretir, hedef olduğunda ise gelen bilgileri yorumlamaya çalışan bu kişi her iki durumda da iç iletişimi gerçekleştirir.
Kişiler iç iletişimlerinin yanında iç çatışmalar da yaşarlar. Kısaca kişinin bilinç dışındaki ve bilincindeki bir takım dinamikler iç çatışmalara neden olur.*
Kişi içi çatışmalar iki grupta toplanır:

1- Kişilerin bilinç dışında baskıda tutulan çatışmaları
2- Kişilerin zihinlerindeki bilişsel yapılarla ilgili olanlar.

Bilişsel çelişki içinde olan birey, sahip olduğu bilgiye tutuma aykırı davranışta bulunursa bilişsel çelişkiye düşer. Bundan kurtulmak için de şu üç yoldan birine yönelir
a) Davranışını değiştirir
b) Tutumunu değiştirir yada yeni bilgiler edinerek, o konudaki bilgisini değiştirir
c) Psikolojik savunma mekanizmalarından birini devreye sokar. ( sigaranın zararlarını bilip de, stresi bahane etmesi)*

KİŞİLERARASI İLETİŞİM

Kaynağını ve hedefini insanların oluşturduğu iletişimlere "kişilerarası iletişim" diyoruz.
(Bazen kişilerarası iletişim farklı tanımlara ve biraz da kavram karışıklığına yol açmaktadır)
Doyle'a göre: Bir göndericiden alıcıya mesaj iletilmesi olayına iletişim denir. Bu tanıma göre insanın bir elma, bardak veya başka birşey görmesi iletişimdir. Eğer hem gönderici, hem de alıcı insansa bu sosyal iletişimdir.*
Sosyal iletişimde zaman ve mekan birliğinin bulunması şart değildir. (Salonda verilen bir seminer veya eskiden yazılmış bir eserin okunması)

Eğer gönderici ile alıcı arasında zaman ve mekan birliği varsa bu sosyal etkileşim=>Kişilerarası iletişimdir.

Tubbs ve Moss (1974 ortak çalışma)'a göre bir iletişimin kişiler arası sayılabilmesi için çeşitli ölçütlere gereksinim vardır.

KİŞİ- İÇİ ÇATIŞMALAR ve KİTLE İLETİŞİMİ

Kitle iletişim araçları, kişilerin iç çatışmaları üzerinde etkilidir. Kitle iletişim araçları bazen iç çatışmalara neden olur, bazen de bu çatışmaların azalmasına neden olur.
örn: Bir politikacı hakkındaki eleştirilerde ikileme düşüp, düşmeyeceğimiz gibi...

KİŞİLERARASI İLETİŞİM ve KİTLE İLETİŞİMİ

Kitle iletişim araçları kişilerarası iletişim ve atışmalarda etkili olabilir.
a) Kitle iletişim araçlarının varlığı birtakım kişilerarası çatışmalara yol açabilir.
b) Kitle iletişim araçlarının verdiği mesajlar, kişilerarası ilişkileri-çatışmaları etkiler.
Kitle iletişim araçları, sosyal yaşantıyı önemli ölçüde etkilemektedir. Evlerimize gazete- dergi- radyo- tv girdikçe bireyler olarak tek tek yeni şeyler öğrendik, geliştirdik. Bunun yanında kişilerarası ilişkilerimizde de değişiklikler oldu. Eskiden bol bol sohbet eder, masallar anlatırken aile gezmelerinin yerini TV izlemeler aldı. Ailedeki bireyler birbiriyle konuşmaz oldu. Suskunlar dialogu oluştu. 1970 yıllarda tv-misafir kavramı gelişti. Yaklaşık yüzyıl kadar gerilere gittiğimizde; okur- yazarlar bilmeyenlere roman okuyup, sıkı bir iletişim içinde olduklarını görürüz.

(Ahmet Mithat Efendi, Hüseyin R. Gürpınar'ın romanları çok sevilirmiş. Okuyanı az, dinleyeni çok yazarlar.)
T.V izleyen bir çocuk ile, ninesinden masal dinleyen bir çocuk arasında şüphesiz ki, çok fark vardır.

Bazen T.V nin eşler arasındaki kavgayı azalttığını düşünebilir. Kavga belki o an için yapılmıyordur. Ertelenmiştir. Her iki kişi de acil ihtiyaçlarını erteleyerek, ileride doğacak olan daha büyük kavgalara, sorunlara imza atarlar.

(acil durum ihtiyaçları:bireyin ihtiyaç duyduğu acil durum duygularını hemen ifade etmesi, gelecekteki bireyler arası çatışmayı önler. Tony Humphreys The Family 1997 s.143)

KİŞİLERARASI İLETİŞİM ÇATIŞMALARI

1- Graf Analizi bakımından,
2- Transaksiyonel analiz açısından nedenleriyle açıklanmalıdır.

GRAF ANALİZE GÖRE İLETİŞİM ÇATIŞMALARI

Matematiğin konularından biri olan GRAPH THEORY XIII.YY da ortaya atılmıştır. Bu teoriden çeşitli bilim dalları faydalanmıştır. (fizik- kimya- biyoloji- mimari- ekonomi- antropoloji- lengüistik ve çeşitli mühendislik dalları)

1960 lı yılların başında matematik profesörü Frank Harary bu teoriden yararlanarak kişiler arası iletişim çatışmalarını incelemeye başladı. 1981 yılında da Batell ile birlikte çatışmaları sınıflandırdılar.

dipnot: Gelecek konumuzda çatışmaların sınıflandırılmasını yazacağız.